‘Zoals een aangestoken vuur hout tot as reduceert, zo ook reduceert het vuur van kennis alle handelingen tot as.’ - Bhagavad Gita 4.37
In dit vers verwijst kennis naar Jñāna Yoga, de wijsheid die ons leert dat we zoveel meer zijn dat dit sterfelijke lichaam.
Met de handelingen wordt karma bedoeld, immers elke actie leidt tot een reactie.
Het aangestoken vuur is dus het licht (de wijsheid) dat maakt dat alle karma verbrandt zodat we bevrijding kunnen bereiken.
Vrij vertaald schreef Paramahansa Yogananda bij dit vers: ‘Breng het licht naar binnen en er is geen duisternis meer.’
Eeuwen eerder al vertelde Teresa van Avila (een Spaanse katholieke non die leefde tussen 1515 en 1582) in haar boek ‘De Innerlijke Burcht’ heel treffend dat het licht altijd schijnt maar dat wij het niet kunnen zien en daarom zeggen dat het niet bestaat. Alsof er allerlei doeken of sluiers voorhangen die eerst weggenomen moeten worden voordat wij het licht kunnen waarnemen.
Of, zoals onze eigen filosoof Johan Cruijf ooit zei; ‘Je ziet het als je het doorhebt’.
Ook het Zen Boeddhisme kent hierop haar variant en Leonard Cohen vertolkte het zo treffend met dat het licht door de barstjes naar binnen schijnt. “There is a crack in everything, that's how the light gets in”. Inzichtelijk gemaakt in Kintsugi waarbij gebroken servies wordt gelijmd en de lijmranden goud geschilderd worden. Niet alleen geeft het aan dat ook de imperfecties in ons leven onderdeel zijn van onze groei, maar tevens dat het goud (het licht, de waarheid, de wijsheid) door de kiertjes naar binnen schijnt.
Ware kennis is immers niet: Ik ben Hanneke, dit is mijn CV, mijn levensovertuiging, kijk mij eens succesvol zijn … dat is kennis en kennis is niet per definitie wijsheid.
Het licht symboliseert dus de hoogste wijsheid, de kennis van wie/wat we echt zijn. Zodra we die wijsheid niet alleen cognitief begrijpen maar daadwerkelijk in onsZelf realiseren vallen alle sluiers weg. We staan dan in het licht en zien dat we het licht zelf zijn.
Licht in de duisternis wordt al eeuwenlang binnen vele culturen en tradities gevierd. Misschien niet zo verfijnd en met dezelfde diepe wijsheid als in de Veda’s, maar wel met de boodschap dat ‘iets’ onze duisternis kan verlichten. Het kerstfeest en de geboorte van Christus bijvoorbeeld zijn een samenvoeging van voor-christelijke verhalen en rituelen met de aankondiging dat er lichtere tijden zullen komen.
Het woord 'advent' is afgeleid van het Latijnse "adventus", wat 'komst' of 'aankomst' betekent en zelfs de komst van dat grote licht aankondigt. De christelijke adventsperiode begint vier zondagen voor de kerstnacht op 24 december en kondigt de geboorte van Christus aan waardoor het licht op aarde zou komen.
Traditioneel waren er op het noordelijk halfrond rond de kortste dag rituelen om te vieren dat we weer richting lichtere tijden gingen. Niet zonder reden waren dat feestelijke en belangrijke gebeurtenissen. De moderne mens kan zich er nog nauwelijks iets bij voorstellen, maar goede oogsten en dus voedsel op je bord zijn sterk afhankelijk van zonlicht. Zonnefeesten waarbij de zon geëerd en bedankt werd vormden het hart van gemeenschappen die in alles in verbinding met de natuur leefden.
Licht verdrijft duisternis, wijsheid zegeviert over onwetendheid en goed wint het van kwaad.
In onze Joods-Christelijke traditie is kwaad synoniem geworden aan zonde en of je nou religieus bent of niet, dat begrip zonde weegt zwaar op onze schouders.
Ook in de Nederlandse en Engelse vertalingen van de Bhagavad Gita vinden we de woorden hemel, zondaren, kwaad en zonde. Maar als we de uitleg liefdevoller en uitnodigender maken dan zal de boodschap heel wat meer mensen aanspreken. Dan zouden we begrijpen dat we het kunnen vertalen als een gemiste kans.
Als we in onze levens terugkijken zien we dat we mogelijkheden hebben laten liggen, doordat we ze niet zagen, ze niet aandurfden, voor ons uitschoven of dachten dat het niet voor ons zou zijn.
Ik wens je dat deze advent je mag inspireren om het licht naar binnen te laten schijnen en te ervaren dat we gezegend zijn.
Afbeelding van video: Dit Christus-icoon erfde ik vorige week van mijn moeder die inmiddels naar het licht is.
Muziek: de cover van ‘Blessed we are’ door Orka.
*p.s het icoon heeft geen geldwaarde ;-)